Күндер бойынша реттелген элементтер: Бейсенбі, 02 Мамыр 2019

«...Ешкім де өлгендерді тірілтуге құдіретсіз.

Дегенмен, оларды мәңгі есте қалдыру қасиетті борышымыз».

 

Елбасы Н.Ә.Назарбаев.

Жуырда     Алматы     облысы      әкімдігі-нің қолдауымен республикалық «Чернобыль ардагерлері мен мүгедектері» қоғамдық бірлестігінің үйлестіру ке-ңесі бас болып «Ерлік кездейсоқ болмайды» атты Чернобыль АЭС апатын ауыздықтаған ардагерлермен  кездесу өтті. Шара әр аудандарда кеңінен ұйымдастырылып, Талдықорған қала-сында шығармашылық кешпен қо-рытыланды.

 Сәуір айындағы сергелдең – 1986 жылғы Чернобыль АЭС-ның 4-энергоблогында болған апат салдарынан радиоактивті түтін аймақтан асып,  оннан аса мемлекеттің 145 мың шаршы шақырым жерін ластап, кем дегенде 5 миллион халық зардап шекті. Апатты аймақты залалсыздандыруға қатысқан 31720 қазақстандықтың қазір көзі тірісі – 6 мыңнан да аз. Сол апаттың денсаулыққа тигізген қауіп-қатер, зардабы әлі күнге дейін жалғасып келеді.

Шелек аймақтық Чернобыль және Семейдегі апаттарды ауыздықтандыруға қатысқан ардагарлері қоғамдық бірлес-тігінің төрағасы Ержан Омаровтың  қоғам құрғаннан бергі атқарған жұмыстары Жетісу өңірі ғана емес, республика бойынша ең үздік деп танылды. Өйткені, Ержанның 1997 жылдан бері қоғамдағы атқарған жұмысы – аталмыш апаттарға қатысқан ардагерлер мен қайтыс болғандар отбасына әлеуметтік, медициналық, моральдық көмек көрсету, жасөспірімдерге әскери-патриоттық тәрбие алуына ықпал ету, жыл сайын кездесу, спорт, басқа да іс-шаралар өткізу, ардагерлер үйінің маңдайшасына тақтайша ілу, әр ауылда тұратын ардагерлердің суретімен қоса өмірбаяны жазылған көрнекілік орнату, еске алу шараларын өткізу, тағы басқа игі істері альбом, буклет,  партфолье сияқты тарихи тақта, жұмыстағы жетістіктер, апат аймақтары туралы кітаптар, ОЗК – радиациядан қорғануға арналған арнайы киім, ардагерлермен кездесуде алған әсерлері хақында оқушылар салған суреттер көрмеге қойылды. Озық тәжірибе жинақтаған бұл көрмені облыс әкімінің бірінші орынбасары Ләззат Тұрлашев, республикалық «Чернобыль ардагерлері мен мүгедектері» қоғамдық бірлестіктің үйлестіру кеңесінің төрағасы Марат Жүніс-Бек лентасын қиып, ашып, өзгеге үлгі етіп айтып, жылы лебіздерін білдірді.

Қорытынды басқосу Чернобыль АЭС апатына 33 жыл толуына байланысты Талдықорған қаласындағы С.Сейфуллин атындағы облыстық әмбебап кітап-ханасында 10 кітаптың авторы, жазушы, журналист, «Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығының лауреаты, республиалық «Чернобыль ардагерлері мен мүгедектері» қоғамдық бірлестігі үйлестіру кеңесінің төрағасы Марат Жүніс-Бектің «Ерлік пен елдіктің шежіресі» атты шығармашылық кешімен жалғасты. Жетісу өңірінде ұйымдастырылған «Ерлік кездейсоқ болмайды» атты Чернобыль ардагерлерімен өткізілген іс-шараға және шығармашылық кешінің жоғары деңгейде өткізілуіне ерекше атсалысқаны үшін осы қоғамдық бірлестіктің Құрмет грамотасымен Ержан Омаров, ондағы іс-шараларды өткізуге белсенді қатысқан Шелек ауылдық модельді кітапхана мен Шелек тарихи-өлкетану музейінің ұжымына, баспасөзге жариялауда журналист Анарбек Бердібаевқа Құрмет грамоталары табыс етілді.

Чернобыль апатының орын алғанына 33 жыл толуына орай Шелек ауылдық модельді кітапханасында ардагарлер мен оқушылар бас қосты. Жастық шағын Семей өңірінде өткізіп, алапат атом жарылысының куәсі әрі сол аймақтағы зардапты залалсыздандыруға қатысқан шелектік ардагер Тұрсын Сәдуақасов, Ақши ауылының тұрғыны, чернобыльдық ардагер Садуақас Қалиев Атом апатының жан түршігерлік зардабы туралы әңгі-мелеп, енді ондай оқиғалардың болмауын, келешек ұрпақтың баянды өмір сүруін тіледі.  Атом электр станциясының атап болған қорқынышты көрінісін салған Абай мектебінің интернатында жатып оқитын оқушылары – Бейсен Ғазиз, Жуаныш Жұмаба, Ердар Бекжан, Ерсұлтан Мұқатай мақтау қағаздарымен марапатталды. Кеш оқушылардың концерттік бағдарламасын тамашалаумен аяқталды.

 

Анарбек МӨКІШҰЛЫ.

 

Published in Мақалалар
Бейсенбі, 02 Мамыр 2019 15:47

Уникальные находки из Есика

Некрополь «Иссык» был впервые описан учеными в 1936 году по результатам Семиреченской  археологической экспедиции. Могильник расположен по обе стороны реки Есик, он включает в себя сотни погребений с эпохи бронзы до тюркского периода. Самые крупные курганы (от двух метров высотой) относятся к эпохе ранних кочевников V-IV вв. до н.э. Большинство из них находятся на охраняемой территории заповедника-музея «Есік». А те, которые не вошли в заповедную зону,  имеют паспорт и поставлены на учет Алматинской областной инспекцией по охране историко-культурного наследия. Но есть совершенно незаметные погребения, каменная конструкция которых задернована и об их наличии, как правило, узнают, лишь начав строительные земляные работы.

Эта история началась в городе Есик в далеком 1991 году. Тогда еще ветви рясной черешни повсеместно склонялись  над заборами, сквозь щели которых прорастала буйной порослью малина, в хрустальных водах арыков кувыркались разноцветные яблоки, а вечерами ласточки предупреждали о непогоде.

В то время строился микрорайон «Автомобилист», и когда стали рыть котлован под здание, экскаваторщик обнаружил предметы из бронзы. Археологический  надзор за строительством осуществлял Бекмуханбет Нурмуханбетов (Бекен ата), археолог, один из авторов открытия Золотого человека. К большому неудовольствию подрядчиков стройка была остановлена и ученый приступил к исследованиям. Стало ясно, что памятник уникальный и относится к раннесакскому периоду – VIII-VII вв. до н.э. В Жетысу таких погребений – единицы. Поскольку костных останков обнаружено не было, стало ясно, что это жертвенный отсек погребально-поминального комплекса. К раскопкам самого погребения приступить не было возможности  из-за отсутствия финансирования и, несмотря на то, что земля была выведена из хозяйственного оборота, про памятник забыли. Спустя годы вокруг кургана выросли коттеджи, а «пустующую» землю превратили в свалку мусора.

И только через двадцать пять лет в рамках научно-прикладного проекта «Могильник Иссык и культура саков Жетысу» и благодаря спонсорской помощи частного предпринимателя В. Резника  учеными заповедника-музея «Есік» курган был исследован полностью. Это был последний объект, на котором с нами работал наш наставник Бекмуханбет Нурмуханбетов.

В фондах заповедника-музея есть предметы, которые особенно ценят специалисты. Их называют датирующий материал. Чаще всего, это наконечники стрел или предметы конской упряжи, которые достаточно хорошо изучены и классифицированы. Как правило, по таким находкам датируют погребение или культурный слой. Но иногда возникают интересные коллизии. Так считалось, что удила с круглым окончанием стержня пришли на смену стремевидным не ранее V века до н.э. В 1960  году в погребении могильника Жуантобе были найдены необычные удила с разными окончаниями стержня – одно из них было округлое,  а другое стремевидное.

Удила, обнаруженные  при раскопках погребального комплекса в Есике,  были как раз такими –  с разными окончаниями. Когда их извлекли из-под камней, Бекен ата, бережно взяв их в руки, сказал, что это  стремечковидные (почему-то он так выразился), ранние. Его слова подтверждались и найденными здесь же наконечниками стрел, которые были однозначно ранние (двухлопастные). Еще одна загадка была разрешена,  еще одна тайна  раскрыта.

Алексей ЧЕКИН, 

научный сотрудник государственного историко-культурного

заповедника-музея «Есік».

Published in Саясат
Бейсенбі, 02 Мамыр 2019 15:44

Белгітас орнатылды

1699 жылы Таутүрген ауылында дүниеге келіп, қалмақтың атақты батыры Зонаны жекпе-жекте жеңген батыр ӘжібайНайманбайұлы ерлігі тарихтан белгілі. «Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама» заманында жауларға жерін таптатпаған, дұшпанға қадам аттатпаған есіл ердің ерлігі ұрпаққа аңыз. Биыл батыр бабамыздың 320 жылдығына орай ұрпақтары Әжібай тоғанының жанынан белгітас орнатты. Жуырда салтанатты ашылуы өтті.

Салтанатты шарада «НұрОтан» партиясы аудандық филиал төрағасының бірінші орынбасары Қуат Байғоджаев, округ әкімі Бота Елеусізова, батыр баба ұрпақтары сөз сөйлеп, тарихтан тәбәрік ұсынды. Батыр бабаның бүгінгі бейбіт заман жолында жанкешті ерліктерін сөз етті. Аласапыран кезеңдерде елдігімізді қолдан бермей, жанқиярлықпен қан төккен сәттерін нақты дәлелдер арқылы баяндады.

Сонымен белгітастың орнатылуына екі айға жуық уақыт кеткен. Әжібай батыр ұрпақтары Құдайберген Ақынов, Сұраншы Бекменов, Отыншы Татибаков, Қанат Ескелдиев, Әділжан Исенбаев, Кеңесбай Ұшбайұлы және Шапай Баяндыұлы игі іске бас болған. Ұрпақтары қолдап, 4 млн теңгеге жуық қаражатқаТаутүргенге бұрылған тұсқа белгітас орнатылған. Ашылуынан кейін Әжібай батыр рухына құран оқылып, ас берілді. Сондай-ақ, волейболдан турнир ұйымдастырылып, түс ауа көкпар тарту ойынына жалғасты.  

Өз тілшіміз.

Published in Тарих

Қазақстан ауылындағы Ж.Қайыпов атындағы орта мектепте асыл тұлға ұстаздардың ерен еңбегін, мол қадірін, тарихтағы баға жетпес орнын паш ету, олардың  өмір жолымен  жас ұрпақты ұстазды құрметтеуге, адамгершілікке, сыйлап түсіне білуге үйрету, ұстаз мамандығының қыры мен сырын ұғындыру  және  ұстаз еңбегін бағалай білуге тәрбиелеу мақсатында маңызы зор кездесу кеші өтті.

Ардагер ұстаздар ең алдымен мектепте орналасқан Кеңес одағының батыры Ж.Қайыповқа арналған мұражайды араласа, келесі кезекте өз пәндері бойынша жеткіншектерге ашық сабақтар өткізді, одан әрі кеш оқушылардың көңілді концерттік бағдарламасымен жалғасты. Ансамбль жетекшісі Азат Бақасов бастаған өнерлі оқушылар халық күйімен кеш шымылдығын түрді. Мектеп директоры Шарапат Орынбаева: «Бүгінгі күніме мен осы ұстаздарымның арқасында жеттім. Өзімді ұстаз алдында әрдайым шәкірт сезінемін. Осы мектепті 1981 жылы бітіріп шыққан едік. Енді өзім ұшқан ұямда білім берудемін. Бүгінгі бейнеттің зейнетін көріп отырған аяулы ұстаздар сіздерге зор денсаулық, ата мен әже болып аман сау жүре берулеріңізге тілестеспін», – деген шәкірттік алғысын жеткізсе,  директордың тәрбие ісі жөніндегі орынбасары  Тәліпжан  Естемесов: «Құрметті ардагерлер, алғаш мектеп табалдырығын аттаған кезде Қаныша апайымыз қарсы алып еді. Ол кезде бала шәкірт болсақ, қазіргі күні әріптеспіз. Осы елу жылдан астам уақытта  қызмет еткен  ұстаздар аттарын атай кетейін. Олар мектебіміздің тұңғыш директоры Ахметжан Кегенбаев, Леонид Борецкий, Хайролла Ғизатов, Раиса Попова, Құсайын Тюпеев, Людмила Фомина және  тағы басқа да көптеген адамдар қызмет еткен екен. Бұл есімдерді атаудағы мақсатымыз бүгінгі жастарға, жас мұғалімдер біле жүрсін деген ойымыз. Келешекте осы дәстүр жалғасын тауып үлкенге ізет, кішіге құрмет көрсетілсе нұр үстіне нұр болар еді. Осы кездесуге келгендеріңізге рақмет айтамыз, біз сіздермен мақтанамыз!», – деп ардагер ұстаздарға сыйлықтарын табыс етті. Сонымен бірге, келместің кемесіне мініп, арадан  мәңгілікке аттанған аяулы ұстаздарды бір минут үнсіздікпен еске алды мектеп ұжымы. Ғалым да, шахтер да бас иген аяулы ұстаздар қандай қошемет, құрметке лайық. Бүгін білім – өркениетті елдердің құнды капиталына, сенімді тірегіне айналып жатқаны баршаға мәлім. Қазіргі жас маман – болашақ ұлттың ұстазы болары даусыз. Ертең олар да осы аға-апаларындай ұрпаққа саналы тәрбие мен мағыналы білім беретін ұстаз болары сөзсіз. Сонау 1965 жылдан бері осы мектепте қызмет еткен ұстаздар өздерінің жүрекжарды тілектерін жеткізіп, жастық шақтарын еске алып бір марқайып қалды. Мектепте қырық жылға жуық еңбек етіп құрметті зейнет демалысына шыққан ардагер ұстаз Раиса Соколова өз сөзінде: «Мұндай кеш бұл мектептің тарихында, тіпті ауданда болмаған. Сондықтан да барша ұстаздар мен ұйымдастырушыларға зор алғысымды жеткіземін.  Бүгін өзіміз қызмет еткен білім ордасына келіп, сонау жылдардағы жүріп өткен жолдарымыз көзден кино ленталарындай сырғып өтіп жатыр. Біз қанша жасадық дегенмен, біздің де білмейтініміз бар. Қазіргі заманда жаңа жаңартылған бағдарлама бойынша оқып жатқан жеткіншектерге болашақта зор табыс тілеймін. Сендердің замандарың цифрлы заман. Көптеген мүмкіндіктерге жол ашылуда. Сондықтан да, тек  шабыт, жас ұстаздарға толайым табыс тілеймін», – деді. Гүлзи Садырова мен Қаныша Молдахметова тағы басқа да ұстаздар қауымы өздерінің жүрекжарды лебіздерін жеткізді. Сырға толы мағыналы кештен алар үлгі, мағына жетерлік. «Мен өзімнің ұстазыма әкемнен кем қарыздар емеспін, әкемнен өмір алсам, ал Аристотельден өмірімді жақсы өткізу туралы білім алдым», – деп Александар Македонский айтпақшы, ұлағат иелерінің кездесуі пікір алмасумен жалғасты.

 

Нұргүл САБАҚАНОВА,

Қазақстан ауылы.

Published in Өнер
Бейсенбі, 02 Мамыр 2019 13:57

Доверие – в сердцах людей

Дружбу между народами нельзя объявить каким-либо постановлением или указом, она в сердцах людей…  Древняя земля казахов издавна принимает по разным причинам представителей многих народов, оказавшихся здесь. И для всех эта земля становилась материнской, а пустившие здесь корни семьи и народы обживались добротно и навсегда. Великий казахский народ приютил, а плодородная земля Великой Степи вскормила их.

Ассамблея народа Казахстана, возглавляемая Елбасы Нурсултаном Назарбаевым, занимает центральное место в системе государственной национальной политики, интегрируя свыше 820 этнокультурных центров и объединений, которые достойно занимают свою нишу в обществе.

Одним из таких этнокультурных центров является крымско-татарский ЭКЦ «Наврез», действующий на базе СШ имени  Мукагали Макатаева в с.Бижанова.

Его основной целью  является  возрождение, сохранение и развитие традиций, обычаев, языка, культуры и истории крымско-татарского народа;  содействие взаимному обогащению национальных культур, этносов, проживающих в районе;    реализация идей Ассамблеи народа Казахстана. 

Наш центр является постоянным участником районных мероприятий, праздников и фестивалей.

На фестивалях всегда звучит много искренних слов благодарности благодатной земле Казахстана и ее правительству из уст старшего поколения и молодежи. Наша молодежь, готовя программы и участвуя во  всевозможных мероприятиях, изучает культуру своего народа и знакомится с культурами других этносов. Неоднократно приглашали наш центр в воинскую часть 6654, в с. Каракемер, мы были участниками открытия парков в г. Есик и с. Ащыбулак, не раз центр награждался грамотами  акима района. Мы своим примером наглядно показываем, как надо гордиться своим народом,  искренне любить не только свою историческую родину, но и ту землю, где обогрели любовью твоих предков, дали тебе образование, где ты строишь свое будущее.

Все народы Казахстана, каждый по-своему, вносят свой вклад в благополучие страны, трудятся, радуются жизни, празднуют, воспитывают детей.  130 этносов и культур–  национальное достояние Казахстана, разноцветная россыпь драгоценностей. Все мы его жители и граждане, хотя и различаемся внешне, традициями и обычаями. Чтобы наше государство было свободным и процветающим, необходимо, чтобы на земле был мир и единство между народами, уважение к гостеприимному и великодушному казахскому народу и государственному казахскому языку. В жизненных невзгодах, в нелегком совместном труде, в буднях и праздниках складывалась удивительная общность народов Казахстана, которые живут в дружбе и мире! Все наши успехи достигнуты только благодаря единству, доверию к друг другу, спокойствию и политической стабильности.

 

Эльвира АБЛИНАНОВА,

председатель крымско-татарского этнокультурного  центра.

Published in Мақалалар
Copyright © 2014 Меншік иесі: ТОО "Еңбекшіқазақ" Есік қаласы, Алматы обласы № 4270-Г

 Выходные данные

Жарнама

для детей, достигших 12 лет