Күндер бойынша реттелген элементтер: Сәрсенбі, 20 Наурыз 2019
Сәрсенбі, 20 Наурыз 2019 17:04

Жетістік кілті – білімде

Бүгінгі виртуальды жастар қоғамында пасық пейілді топтардың алдын орау оңайға соқпай жүр. Сауатсыздық салдарынан әлдекімнің етегіне еріп, жиһад деп желіп, көзсіз тәуекел, негізсіз ұрыстарға ұрынуда. Салдары, жанкешті болып өзін жарды, лаңкес болып түрмеге тоғытылды. Білімсіздіктен басынан бағын тайғызып, бақытын ұшырған сан түрлі тағдырлар жайлы көріп, біліп жүрміз көгілдір экраннан. Ақырында адасқаннан сан соғып қалуда. Осындай «Әй, қап!»-тың алдын алу мақсатында   жуырда аудан жастарымен кездесулер өтті.

Атап өтсек, «Жат ағымдар деген кімдер, олардан қалай қорғануға болады?» тақырыбында Есік гуманитарлық-экономикалық колледжінде, «Ислам құндылықтары – зайырлықтың негізі» тақырыбында Жетісу заң колледжінде және Қаракемер кәсіптік колледжі жастарымен «Ұлт болашағы – иманды ұрпақ» тақырыбы бойынша кездесулер өтті.

Жастармен басқосуға Алматы облысы дін істері басқармасы «Діни экстремизм құрбандары мен деструктивті ағым ұстанушыларын оңалту орталығының Алматы өңірі бойынша сектор меңгерушісі Медет Әшімхан және орталық инспекторы Елдос Аққожа, «Еңбекшіқазақ» газеті редакторының орынбасары, «Мәңгілік Ел тұғыры» қоғамдық қорының төрағасы Қайнар Жұмағожа қатысып, өскелең ұрпақпен ой бөлісті. Кездесулерді аудандық ішкі саясат бөлімінің бас маманы Қайсар Асқарұлы жүргізіп отырды.

Бар түйткілдің бастауы – діни сауатсыздықта дейді мамандар. Осы ретте әр ата-ананың алдында зор жауапкершілік жатқанын да жеткізді мамандар. Өйткені, кез келген бала алдымен көкейіндегі сұрақтарын ата-анасына қояды. Ал қос бәйтерегі қанағаттандырмаған соң әлеуметтік желі, болмаса айналасын-дағылардан сұрайды. Осы ретте баланың әрбір сұрағына толыққанды жауап беру, білімі жетпеген жағдайда тиісті сала мамандарынан көмек сұрауы тиіс дейді. Екіншіден, Құран-Кәрімді өз бетінше оқудан гөрі, арнайы мамандар арқылы білімін жетілдіргені дұрыс. Бұл турасында: «Кез келген химия, биология, математика, тіпті ана тіліміз қазақ тілін де арнайы ұстаздардан дәріс алу арқылы санамызға тоқимыз. Сол секілді діни сауаттылықты арттыру үшін де Құранды, болмаса  басқа да кітаптарды өз бетінше оқып, оны толыққанды түсіну мүмкін емес. Себебі, теологтардың өзі түсінбей жататын тұстары болады. Кейде, алдыңғы түскен сүре кейінгіні жоққа шығаратыны да бар. Қысқасы, бұл тұнған ғылым» – дейді Елдос Аққожа.

Қорытындысында сөз алған Қайнар Жұмағожаұлы жас буынды биылғы       жастар жылымен құттықтай отырып: – Кешегі Мағжан, бүгінгі Елбасы зор сенім артқан жас буын үшін биыл тарихи жыл. Қолға жастық ту алып, білекті сыбанып, тың идеямен тындырымды іс қылатын сәт. Байқасаңыздар, мемлекеттен бөлінген қаншама жеңілдіктер жастарға қарастырылуда. Бір сөзбен айтқанда, жарғақ құлағын жастыққа қоймай еңбек еткен жастардың  жолы ашық. Тас шайнап, мұз бүркетін шақта еңбектен қашпай, алға ұмтылыңыздар. Зор мақсат қойып, жүйелі жоспармен жұмыс істесеңіздер, сіз бен біз алмайтын асу жоқ. Ең бастысы, айналаңа жалтақтап, әр қадамыңды аңдитын бодан емеспіз. Тәуелсізбіз, дербеспіз!» деді.

Айта кетейік, іс-шаралардың өтуіне ұйытқы болған «Мәңгілік Ел тұғыры» қоғамдық қоры, қолдау білдірген аудандық ішкі саясат бөлімі.

 Алмагүл НҰҒМАН.

 

Published in Жастар
Сәрсенбі, 20 Наурыз 2019 16:59

Білім – ізденіспен келеді

«Білмеген нәрсеңді сұрап алуды ар көрме» деген екен сонау Алтын орда дәуірі әдебиетінің көрнекті өкілі Саиф Сараи. Әлбетте, Абай атамыздың айтқаны да есіңізде болар:

«...Ондай болмақ қайда деп,

Айтпа ғылым сүйсеңіз.

Сізге ғылым кім берер,

Жанбай жатып сөнсеңіз...». Міне, білуге, үйренуге деген ұмтылыс – ай жүзіп, тіршілік нәрін тоқтатпайынша әлемдік ұран болып қалмақ.

Білім саласы бойынша бос ұранды қойып, нақты істі бастап кеткен тәжірибелі ұстаздар Қайырғали Ахметов және  Гүлзада Ахметова өз пәндері бойынша онлайн оқытуды жүзеге асыра бастаған. Ол үшін Google-ден арнайы қосымша ашып, оқимын, ізденемін деген жасөспірімдерге жол ашты. Бұл жаңалық жуырда жапондық Цукута университетінен арнайы келген делегацияға кеңінен таныстырылды. Профессор Фудзии Ходака бастаған, доценттер Юсуке Эндо, Қуаныш Тастанбекова,  кіші ғылыми қызметкер Рей Танака, докторанттар Хидеми Хираока, Чико Эвата, Масаки Такано, Ян Джа Юн және магистрант Линда  Юн секілді делегаттар алдымен Гүлзада Ахметованың физика пәнінен жүргізген ашық сабағына қатысты. Онда оқушылар берілген тапсырмаларды орындап, кейіннен Қайырғали Ахметов өзі құрастырған онлайн тест тапсырды. Оның ерекшелігі, бір мезетте он оқушы білімін сынаса, олардың қалай тапсырып жатқандығы, қай сұрақтан сүрінгендігін ұстаз өз компьютерінде ашық көріп отырады. Кейіннен тест нәтижесін шығарып, оқушылар қолына ұстатады.

Шараның маңыздылығын тіліне тиек еткен Қайырғали Ахметов: – Біз өзіміз Сол Цукуда қаласындағы Такизоно ауданының мектептерінде болдық. Ондағы ұстаздардың жұмыс тәжірибесін көрдік. өзара пікір алмастық. Енді бүгін оларды өзімізге шақырып, қазақстандық оқу үрдісін көрсетудеміз. Сонымен қатар, өзіміздің ерекшелігімізді паш еттік. Әсіресе, онлайн оқу жапон мемлекетінде жақсы жүргізіледі, – дей келе онлайн оқыту жайында айтып берді: – Осыны ерекше назарға алған Гүлзада Әбілқайымқызы ютуб арқылы онлайн оқытуды былтырдан қолға алды. Оған әрбір адам кіре алмайды. Жүйеге қосылу үшін аккаунт ашады түлектер. Былайша айтқанда, 10-12 оқушыдан арнайы сынып құралады. Сосын онлайн видео арқылы сабақ өтеді. Онда әрбір күрделі физикалық есептердің шешілуі жөнінде ұстаздың сабақтары топтастырылған. Оқушы қиналып жатса, видео арқылы мұғалімге тікелей шығып, шешу жолдарын сұрауға болады. Ең бастысы, шығарылған есептерін мұғалім де бейне арқылы тексеріп, бағасын қоюға мүмкіндік қарастырылған. Қазір Б.Майлин атындағы орта мектептің оқушылары қатты қызығушылықпен онлайн оқуға жазылуда. Жетістігі сол, оқушы сабақтан кейін өзіне ыңғайлы уақытта өз аккаунты арқылы дайындалуға, қосымша сабақ алуға болады», – деді.

Бүгінде жаңашыл ұстаздар ауданымыз бойынша бірнеше семинар-тренингтер өткізіпті осы бағытта. Бірқатар мектеп мұғалімдері де қызығушылық танытып, қазір тәжірибе алмасуда.

Делегаттар кейіннен мектеп директоры Шынтас Пірімбаевтың химия пәнінен қосымша сабағына қатысты. Онда да жаңартылған білім беру бағдарламасы негізінде еліміздегі үдерістерге толы сабақтың куәсі болды.

Тәжірибе алмасу соңында жапондықтар бірқатар сұрақтар қойып, өзара пікір алмасты. Кейіннен алғыс білдіріп тарқасты.

Қайнар ЖҰМАҒОЖА.

Published in Санаты жоқ
Сәрсенбі, 20 Наурыз 2019 16:56

Атына заты сай еді

Баяндыны мен  Еңбекшіқазақ Шелек аудандары қосылмай тұрып, сонау өткен ғасырдың сексенінші жылдары Қазақстан астанасы да, Жетісу өңірінің орталығы да Алматы қаласында болған кезеңнен бері білетін едім. Білгенде, таныс болып білдім демеймін. Тұрған тұрысы, жүрген жүрісі, сөйлеген сөзі, тағы басқа әр адамның өзіне ғана тән көзге ұрып тұратын ерекшеліктері болады. Қазақстан Журналистер Одағының съезі ме екен, әлде осы шара секілді  бір жиын ба екен – мойнына фотоаппарат асынған тұлғалы да бойшаң, ашаң өңді жігіт маңғаз тұрысымен, сабырлы жүрісімен өзіне еріктен тыс назар аудартатын. Сол сексенінші жылдар соңындағы бір айтулы жиында. Ал, Тәуелсіздіктің алғашқы жылдары аты әлемге белгілі тұлға Олжас Сүлейменов ұйымдастырып, басқарған "Невада-Семей" ядролық қаруға қарсы қозғалысқа қатысып жүрген маған Еңбекшіқазақ Шелек аудандарының аумағында осы "Невада-семей" антиядролық қозғалысының Қытайдағы Лобнор атом қаруын сынау полигонына қарсы бөлімшесін ұйымдастыру тапсырылды. «Лобнор» атом қаруын сынау полигоны Қазақстан-Қытай шекарасына тым жақын еді де радиоактивті ауа ағысы – жел, жауын деген табиғат құбылыстарымен біздің жерге де жетіп, залалы тиер еді. Хош, сонымен «Әлемдегі 5 атом сынағы полигондары жабылсын!» деп бес саусақты плакатқа жазып шерулетумен қатар! «Лобнор жабылсын!» деп те әлемге жариялап жатқан кез еді. Бәкеңді аудан орталығы Шелекте кездестіруім. Осы жерде митинг өткізіп полигонға қарсы наразылығымызды әлемге айғақтау үшін, әрине фотосурет керек. Ол кезде қазіргі цифрлы фотоаппаратура жоқ. "Киев" "Зенит" тағы басқа пленкалы фото аппараттар бар. Дәл осы сәттерде фототілшілерге ісіміз түскені шындық. Шелекте әріптесіміз Әбілбек редактор. Бәкең негатив аталатын пленкасымен көмектеседі, реті келсе фотоқағаздағы суреттерімен бөліседі.

Тәуелсіздік кезеңінің 1997 жылы екі аудан қосылғанда қысқартылуға түскен редакциядан кемі үш қызметкер қабылдау міндеттелген-ді. Әріптесім Әбілбек Айтақыновпен қатар Баянды Зәкіровті қалаған едім. Шелектегі газетте о кезде Бәкең жауапты хатшы болатын. Содан бері Баянды Әубәкірұлы өмірден озғанға дейін жиырма жыл қызметтес болып, бір терінің пұшпағын илеппіз. Жауапты хатшы деген қызметті – әскердегі штаб бастығымен теңестіруге болар. Салмақты мінезімен, адамға жақын бауырмалдығымен редакция ұжымымен бір отбасының мүшесіндей бірігіп, біте қайнасып кетті Бәкең. Офис-кеңсеміз аудандық әкімдік ғимаратында болғанда Бәкең 1-шағын ауданда тұрып жатты қосағы Әлиямен. "Тығыз жұмыс бола қалып редакцияға күтпеген жерде келе қалам кейде. Ешкім жоқ болғанда Бәкең мен Әлияның тұрағы оралады ойға. Қолдары босап кетсе сол үйге барып арқа-жарқа әңгімелескенді біздің ұл-қыздар тәуір көреді. Әрине, Әлияның әйбат шәйінің үстінде. Сол мен алғашқы Алматыдағы жиында көрген келбетінен өзгермеген Бәкең отбасының ұйытқысы, алыс-жақын туыстарының ақылшысы да болғанын білемін. Алғашқы зайыбы ертерек дүние салғаннан кейін Әлиямен отбасын құрды. Өзінде де бала-шағасы бар Бәкең Әлияның да балаларына қамқор әке бола білді. Той-томалақ, мерекелерді бірін-бірі жатсынбай бірге тойлап жатқанын көргенде көңілің толып, қызыға қарайтын едік.

Баянды Зәкіровтің әкесі Әубәкір Зәкіров неміс фашистерінің атын естігенде-ақ "Ахтунг Кольпак" деп есі шыға қорқатын партизан қолбасшысы Ковпактың атшысы болған, екен сол соғыс жылдары.

Бір жолы редакциямызға "Жетісу" газетін көп жылдар басқарған Жақыпжан Нұрғожаев келіп Баянды Зәкіровты "Жетісудың" меншікті тілшілігіне аттай қалап сұрап алды. Үш-төрт жыл өткеннен кейін телефон шалып тұр Жәкең. Баяндының жоғары білімі жоқ екен ғой, –дейді облыстық газет редакторы.

– Ия, онда жоғары тәжірибе, жоғары біліктілік, жоғары жауапкершілік бар! –деймін Жақыпжанға. –  Ұнамаса қайырып бер "Еңбекшіқазаққа!".

– Жоқ, неге берейін жұмысын жақсы атқарып жүр. Бықсық сөз шығарып жүрген бір көре алмастар бар дағы, - дейді Жәкең.

Содан бері зейнеткерлікке шыққанға дейін "Жетісу" газетінің бір де бір саны Б.Зәкіровтің мақаласынсыз шықпаған десек қателеспеспіз.

Наурыз айы толы мерекелер, туған күндер, мерейтойлар. 1 наурыз – алғыс күні, 5 наурыз – қызметтесіміздің туған күні, 8 наурыз – қыз-келіншектер, аналар күні, 21, 22, 23 наурыз жаңа күн, жаңа көктем, жаңа жыл күні деп атап болып, Бәкеңнің, Баянды Зәкіров әріптесіміздің туған күнімен көмкеріп барып наурыз айын аяқтар едік кезінде.

Міне бүгін де Наурыз мерекесінің соңында 25 наурызда Баянды Зәкіров жетпіске толғанын тойлап отырар еді толғанып. Әріптестерінің ортасында, достарының, үлкен отбасының, ұл-қыздары, немере-шөберелерінің ортасында.

Әттең... Әттең өмір шындығы өзгеше. Бірақ ұрпақтары, ұжымдастары, достары, ағайын-туыстары Бәкеңді ұмытпай естеріне алып, елінің амандығын, немере-шөберелердің жарқын болашағын тілеп ізгі ниеттерін білдіруде.

Әумин.

 

Хайролла АХМЕТЖАНОВ.          

Published in Мақалалар
Сәрсенбі, 20 Наурыз 2019 16:53

Төрлете бер әр үйдің нақ төріне

Наурыз көже, сүрдің иісі бұрқырады,

Арқа-жарқа боп жатыр жұртым әні.

Салт-дәстүрім жаңғырып, наурызда,

Жердің жүзі жаңарып құлпырады.

 

Күн нұрланып еріді даламнан қар,

Жүк түскендей болады адамнан бар.

Нақышты наурызбен  жүректерге,

Қайта оралды ақ үміт, ақ армандар.

 

Ұмыттырып өкпе-наз, ұрыстарды,

қауыштырып  жататын туыстарды.

Халқымыз аңсап күткен ұлы күнде,

Орнасын басымызға ырыс мәңгі.

 

Тіршілікті жетелеп тәтті өмірге,

Қуаныштар шарықтап шат көңілде.

Қазағымның қасиетті жаңа жылы,

Төрлете бер әр үйдің нақ төріне.

 

Ринат НАРХАНОВ.

Published in Жастар
Сәрсенбі, 20 Наурыз 2019 16:50

«Қош келдің, әз Наурыз!»

Б.Майлин атындағы орта мектептің 3 «а» және 3 «ә» сыныбы дәл осылай ерекше құрметпен қарсы алды шығыстың жаңа жылын. Мектеп директорының орынбасары Аида Садық ұйытқы болған мерекеге аталған сынып ата-аналары ерекше қолдау білдірді. Өзара ынтымақтаса іс қылып, ақ дастархан жайылды.

Алғаш сөз алған мектеп директоры Айгүл Мукаева барша ата-аналар мен оқушыларды наурыз мерекесімен құттықтады: – Күн мен түн теңеліп, Жер-Ананың тынысы кеңейетін осынау мерейлі күн молшылық пен берекенің көрінісі. Осынау сәтті пайдалана отырып, баршаңызды бүгінгі наурыз мерекесімен шын жүректен құттықтаймын. Үйлеріңізден бақ, дастархандарыңыздан береке арылмасын!

Кейіннен оқушылар ұстаз-дары А.Хакимова және Ғ.Алтын-бекованың ұйымдастыруымен тұсау кесу, бесікке салу және көрісу көріністерін көрсетті. Ұлттық салт-дәстүрді жан-жақты бейнелеген бүлдіршіндерге ата-аналар риза болды.

Әуезді ән, мың бұралған биден кейін барша оқушылар дастархан басына жайғасып, наурыз көжеден дәм татты.

Өз тілшіміз.

Published in Жастар
Сәрсенбі, 20 Наурыз 2019 16:47

Нұрымның «Наурыз» жайындағы танымы

Қар астынан қылтиып шыққан бәйшешек Нұрымның көз қуанышына айналды. Күніне он мәрте аулаға шығып, қайта кіруінің де басты себебі сол үміт гүлі. Қар бораған қаһарлы қыстың бір кешінде әкесі Нұрымға «Егер, бәйшешек көрсең, демек көктемнің келгені. Күннің жылып, жердің қар құрсауынан босанғаны деп ұғарсың. Ал, күн жылына салысымен ауылдағы атаң мен әжеңе барамыз», – дегені бар еді. Сол сөздер санасында жаңғырған бес жасар бүлдіршін достарының бірін де бәйшешекке жуытпай, қорғаштап жүр. Себебі, әкесі жұмыс бабымен кеткен алыс сапарынан оралып, гүлдің өсіп шыққанына куә болуы керек... 

Қаланың сырт жағындағы шағын ауданда тұратын жас отбасының жалғыз ұлы Нұрым кішкентайынан ата-әжесінің қасында өсіп, ертегілерін тыңдап ес жиып келе жатқан соң, ауылға қарай аңсары ауып тұрады. Үйреншікті әдет бойынша көктем мен жазды қариялардың қасында өткізетіні бар еді. Міне, тағы да сол уақыттың таяп қалғанына ерекше мәз. Анасынан сұрап еді, әкесі сенбіде келіп, жексенбіде бұларды ауылға апармақшы көрінеді. Сырттан иттің үргені естіліп еді, Нұрым елең етіп, есікке ұмтылды.

...Жол жағасы әлі қардан тазара қоймаған екен. Десе де тоң астынан қылтиған бәйшешектер менмұндалайды. Біраз жол жүргеннен кейін Нұрым әдетінше, ұйқыға батты. Оянса, қасында кемсеңдеп, маңдайынан иіскелеген әжесі. Мұның көзін жыпылықтатып ашып жатқанын байқай салысымен «Әй, атасы, балаң тұрды, келсеңші енді тездетіп» деп қарияны асықтырғаны. Атасы әжесі емес, мұның керіле жатқанына мәз болып асты-үстіне түсіп еркелете қоймайды. Тік тұрып, қол беріп амандық жасасқаннан кейін ғана жұмсарып, жадырап салатыны бар. Өзі қаталдау, суық жүзді жан.  Нұрым атасының сұлбасы көріне сала жатқан жерінен қалай ұшып тұрғанын байқамай да қалды.  «Атааааауууу» деп еркелеп құшағына кіріп кеткен немересінің балалық қылығына мейірленді ме, әлде әбден сағынып қалды ма, атасы бұл жолы баласын бірден тәртіпке емес, ыстық құшағына шақырды. Хош, амандық-саулық сұрасып болып, дастархан жайылып, ет қазанға түсті...

Екі-үш күн емін-еркін әбден ойынын қандырған Нұрым енді ескі әдетінше бір уақыт әжесінің тізесіне жатып алып ертегі тыңдауға ден қоятын. Күндіз шәй басында атасының «Ееее, Ұлыстың ұлы күні де таяп қалды, Самарқанның көк тасы жібіп, Жер-Ананың жанданатын уағы ғой, шіркін» дегенін естіген еді. Енді, сол естігенін әжесінен сұрастырып, тәптіштеп анықтауға кірісті.

– Әже-ау, Ұлыстың ұлы күні қай күн? «Самарқанның көк тасы» деген не? Ол неге жібиді?, – деді сұраулы жүзбен.

– Еее, құлыным, Ұлыстың ұлы күні дегеніміз – Наурыз мерекесі ғой. «Самарқанның көк тасы жібиді» деп айтуының да өз себептері бар. Самарқан деген әйгілі Ақсақ Темір өмір сүріп, билік құрған шаһар. Сол жерде Ақсақ Темірдің тағы бар. Бұл күні қаһарлы ханның ашуы, қаһары жібиді, егер біреу өлімге кесілген болса, оны өлімнен аман алып қалатын, райынан қайтатын күн бұл, қарағым. Және бір жағынан жер аяғы кеңіген шақта Наурыз келеді емес пе?! Ол дегенің, Ай мен Күн теңеліп, тіршілік қайта оянды деп, барша халықтың Ұлыстың ұлы күнін тойлайтын шақ. Осы күні қар ғана емес, «Самарқанның көк тасы ериді» деген ұғым бар. Тағы бір білгенімді саған айтайын, орта ғасырларда өмір сүрген көрнекті ғұлама Ұлықбектің Самарқан маңындағы обсерваториясында аспан денелерін белгілеген тастар болған деседі. Күн мен Түннің теңескен шағында жаңағы тастарға күн сәулесі түсіп, тас ериді екен. Ал, күн мен түннің теңесетін шағы – Ұлыстың ұлы күні – Наурыз, балам.

–  Ал, егер, дәл осы күні қар жауып кетсе ше?! Міне, қызық болар еді, ия, – деп жымың қақты Нұрым әжесін сұрақтан сүріндірем деп.

– Әй, балам-ай, деп езу тартқан әжесі: – Наурыз мерекесінде қар жауса, ол жылдың – берекелі, ырысты, құтты болатынын аңғартқан. Ұлыстың ұлы күні жауған қарға түскен құмалақ батып кетсе, көктемнің ерте келерін, батпай, бетінде жатса, көктемнің қырық күн кеш келетінін білдіреді.   Ал, Наурызда жауған ақ ұлпа қарды әдетте арудың сұлулығына, адалдығы мен пәктігіне де балаған, батырым менің! Сен де ержетесің, атаң мен әжеңе Наурызда жауған қардай аққұба жүзді, ибалы келін әкелесің, бұйырса!

Қызараңдап, отырған орнында тыпыршып кеткен Нұрым:

– Әже, неге біз көктем келді, Наурызға таза болып кірейік деп бәрін тазалауға кірісеміз осы?, – деді тағы да.

– Ақылдым менің! Халықта «Бұлақ көрсең, көзін аш!» дейді. Талабыңа нұр жаусын сенің! Бар білгенімді саған айтайын бүгін, – деп мейірленген қарт ана сұрақ қоюдан жалықпайтын немересін бір иіскеп алып, қайта жалғады әңгімесін. – Наурыздың алғашқы күндерінің бірінде қазақ халқының нанымы бойынша жердің бетінде ерекше бір гуіл жүреді дейді. Білетін адамдар мұны жұмақтан шыққан қойлар бірінші болып сезеді, оларды баққан қойшы да байқайды деген. Мұндай күні бүкіл табиғат, жан-жануарлар, адамдар жандана түседі. Бұл күні шаш алуға, тырнақ алуға болмайды, әйтпесе сал болып қаласың деген ырым да бар. Айналадағы жан иесінің бәрі «әзден» кейін ғана ерекше күш-қуатқа ие болады. Сондықтан да халықта: «Әз болмай, мәз болма» деген ұғым қалыптасқан. Күн мен түн теңеліп, амал кірген сәтте Тоқты шоқжұлдызы туады екен. Міне, осы уақыт нағыз мамыражай, жайлы болып саналған. Қазақ халқы ерекше қасиетті халық қой. Наурызға қарсы үй ішін, қора-қопсысын, ауыл-аймақты тазалаған. Өздерін де ретке келтіріп, шашын алып, жаңа киім киген. Онымен қатар, рух тазалығына да мән беріп, қарызын өтеп, жасаған күнәлары үшін кешірім тілеп, тәубесіне келетін болған. Көптен көріспей, араласпай кеткен ағайындар бұл күндері бір-біріне барып, кешірімдерін алып, риза қылуға тырысқан, айналайын. Қылышын сүйреткен қыста елді мекендердің, адамдардың арасында едәуір алшақтық қалыптасады. Бірі-біріне боран кездері жолдың болмауынан тіпті байланыс үзіледі. Ағайын-бауырлардың, көрші-көлемдердің бір дастархан басында бас қосулары азаяды. Тек қана көктем айы Наурыз келген кезде ғана байланыс қайта жанданып, жолдар ашылып, адамдар бірі-бірімен қайта бас қосу үшін жан амандығын білу мақсатында, бір-біріне көрісу, қауышу үшін елді мекендерді аралаған. Оның бастауы әрине ағайын-туыстардан басталып, ел-жермен қауышуға ұласады. Бұл көрісу салты деп аталады. Көрісу ең алдымен жанның амандығын  білдіреді, балапаным. Меймандарын күтіп, өздері де қонаққа бару үшін тазаланады. Тазалық бар жерде – денсаулық, жақсылық бар. Қызыр ата да риза болып, бақ дарытады.

– Қызыр ата..... Қызыр ата деген кім? Ол қалай бақ дарытады, әжеее?

– Өркенің өскір-ау! Халықтың наным-сенімінде Қызыр – көзін аппақ қасы жапқан қарт адам болса керек. Қызыр атаны Бақ жетелеп жүреді екен дейді. Ұлыс тойының таным көзімен атыру үшін Қызыр ата түн  ортасы ауа, дала кезеді. Жолай өзі сияқты ұлыс таңына ынтық жанды кезіктірсе, қасын көтеріп назарын салатын көрінеді. Қызыр атаның назары түскен адамның басына Бақ қонбақ...Қазақтағы «Қызыр дарымай, Бақ қонбайды» деген ұғым да содан болар.

– Көже, әже, Сіз «Наурыз көже» пісірмедіңіз ғой әлі. Ммм, өзінің дәмі тіл үйіреді, – деп тамсанып отырған немересіне әжесі біле жүрсін деп:

– Балам, Наурызда күн ұзарып, түн қысқарады ғой, білесің, айттым. Міне, сол сәтті халықта «ұзын сары» келді деген. Ұзын сары дегеніміз – ұзын, ұзақ дегенді білдірсе, «сары» деп тұрғанымыз әрине күн жөнінде болып отыр. Яғни, «ұзын сары» күннің ұзақтығын меңзейді. «Ұзын сары» келер шақта  адам ағзасы дайын болғаны абзал. Ол наурыздан басталып жаз аяқталған кезеңге дейін созылады. Міне, осы кезеңде Наурыздың басты тағамы «Наурыз көже»  дайындалады. Көженің құрамына көп жағдайда дәнді дақылдар мен ет, сүт өнімдері қосылады. Және ол құрам 7 астан аспауы орынды. 7 дәмнің болуы наурыз көженің өзінің ерекшелігі. Бір жағынан 7 саны қасиетті сан десек, екінші жағынан 7 дәм адам ағзасының 7 мүшесіне  тән дәрумендерді дарытады. Екінші жағынан «ұзын сары» күннің ұзақтығы негізінде өмірдің ұзақтығын да меңзейді. Наурыз көженің құрамында сүт өнімдерінің болуы – ол жақсылық. Наурызда «Ақ мол болсын!» деген тілектер айтылып жатады ғой. Бұл тілек әрі қарай тілеуге ұласып, «Ақ мол болсын» деген ниет «Қымыз мұрындық», «Саумалық» ырым-жоралғыларды қалыптастырған халқымызда. Қымыз мұрындық дәстүрі бойынша бие байланып, қымыз сауылады. Сауылған қымыздан тек ағайын-бауырлар ғана емес, көрші-қолаң, алыс-жақындары да дәм татқаны абзал. Себебі, ақты тығып ішу – араздықтың бастамасы, балам.

Сұрағың таусылды ма, қарағым, бар болғыр! Ендеше, әжеңнің «Наурыз көже» дайындауы керек, – деп кемсеңдеген абзал ана қалғып кеткен немересінің үстін қымтап, сыртқа қарай күбірлеп шығып кетті.

Алмагүл НҰҒМАН.

Published in Мақалалар

Перевод государственных услуг в электронный формат – такова была тема семинара-совещания, состоявшегося 12 марта 2019 года под председательством руководителя аппарата акима района Бекена КЕРИМБЕКОВА. На семинар, проходивший в зале заседаний районного акимата, были приглашены руководители и специалисты отделов аппарата акима района,  районных отделов, акимы и специалисты  сельских округов и г.Есика,  представители государственной корпорации «Правительство для граждан».

С докладом о работе местных исполнительных органов и госучреждений по переводу госуслуг в электронный формат выступила руководитель отдела мониторинга госуслуг и информационных технологий Валентина БЕКБУЛАТОВА. Она сообщила о результатах мониторинга  качества оказания государственных услуг местными исполнительными органами и районными отделами государственных служб и ведомств за два последних квартала 2018 года. С результатами работы межведомственной комиссии районного акимата по созданию условий для лиц с ограниченными возможностями  участников семинара  ознакомила главный специалист  данного отдела Раушан ОРДАБАЕВА. О мерах по  обучению населения пользованию «электронными уголками» в сельских акиматах рассказали аким Каратурукского округа Ермек САМСЫБЕКОВ и аким Байтерекского округа   Айбек НУРЛАНОВ.

С разъяснением стандартов госуслуг в сфере земельных отношений, вступивших в силу в 2019 году, выступил руководитель районного отдел аземельных отношений Кайрат Кыдырбаев.

Значительно увеличилось количество государственных услуг, оказанных в электронном виде. Количество государственных услуг, оказанных  через государственную корпорацию «Правительство для граждан» и информационные системы составило 154 107, это  97,6 % от общего количества оказанных услуг (за аналогичный период 2017 года – 75 819 – 60,1 %).

Наибольшее количество услуг оказано в сфере  ветеринарии (78,8 %),  социальной защиты населения (6,3 %), образования (3,6%), регистрации актов гражданского состояния.

На сайте акимата района размещены актуальные стандарты, регламенты,  паспорта и инфографики оказываемых услуг на государственном и русском языках, имеются активные ссылки для перехода на портал «Электронного правительства», правила обжалования качества оказанных государственных услуг, права услугополучателей, контактные данные услугодателей для оказания консультаций.

Во всех государственных органах районного акимата, оказывающих государственные услуги, вывешены информационные стенды со стандартами, регламентами услуг, образцами заявлений, номерами контактных телефонов. Изготовлены и раздаются посетителям брошюры с тематикой «Права услугополучателей на получение государственных услуг» и «Порядок обжалования качества оказания государственных услуг». Услугодателями публикуются материалы в  СМИ, проводятся разъяснительные мероприятия по внедрению «электронного правительства».

Для жителей отдаленных населенных пунктов функционирует «Мобильный ЦОН».  Разработаны графики выездов «Мобильного ЦОНа» в 22 села. Согласно данным графикам представители государственных органов совместно с работниками Государственной корпорации ежемесячно выезжают в отдаленные населенные пункты, где оказывают консультации и прием документов от граждан для получения государственных услуг, а также их выдачу. В зданиях всех  местных исполнительных органов районного акимата были организованы «Электронные уголки» с выходом на портал «электронного правительства» для того, чтобы жители могли самостоятельно получать все виды электронных государственных услуг.

По итогам контрольных мероприятий было выявлено 62 нарушения, из них:  61 факт нарушения требований Закона Республики Казахстан «О государственных услугах» в отделе экономики и бюджетного планирования (50); в отделе физической культуры и спорта (2); аппаратах акимов Каражотинского (3), Казахстанского (3), Согетинского (2), Кырбалтабайского (1) сельских округов; один факт оказания государственных услуг без полного пакета документов в районном отделе физической  культуры и спорта.

Отдел образования района не проводит контрольные мероприятия повышения качества оказания государственных услуг. 

Выявились нарушения сроков оказания по 3 государственным услугам «Приобретение прав на земельные участки, которые находятся в государственной собственности, не требующее проведения торгов (конкурсов, аукционов)» акимами Корамского, Коктобинского и Саймасайского сельских округов. Причиной явились нарушения сроков рассмотрения поданных документов  районным отделом земельных отношений.

Причины неудовлетворительной работы в сфере оказания государственных услуг: отсутствие персональной ответственности руководителей государственных органов за допущенные нарушения своих подчиненных; халатное отношение государственных служащих и сотрудников к  своим должностным обязанностям; плохое знание Закона Республики Казахстан «О государственных услугах», стандартов и регламентов государственных услуг и иного законодательства в этой сфере; отсутствие у государственных служащих стремления к саморазвитию и самообразованию; неравномерное и нерациональное распределение функциональных обязанностей между служащими. Требует повышения уровень  знаний законодательства как  специалистов, оказывающих государственные услуги, так и самих руководителей. 

В районе создана и функционирует специальная Межведомственная комиссия по контролю  качества оказания государственных услуг. В зданиях Аватского, Акшийского, Асинского, Болекского, Кырбалтабайского, Тескенсуского акиматов нет никаких условий для получения госуслуг инвалидами.   Общая проблема–  отсутствие средств в утвержденных бюджетах госорганов. В отдельных случаях здания старой постройки и аренда зданий не позволяют переоборудовать соответствующие помещения для создания требуемых условий для комфорта услугополучателей. Руководителям госорганов были даны рекомендации по устранению имеющихся недостатков и создания необходимых условий для лиц с ограниченными возможностями.

Дальнейшее внедрение «электронного правительства» и информационных систем необходимо для повышения качества предоставления государственных услуг населению и снижения коррупционных рисков. Для этого будет продолжено постоянное  информирование граждан о порядке получения государственных услуг, в том числе через портал «электронного правительства». Во всех исполнительных органах районного акимата закреплены специалисты, ответственные  за оказание каждой государственной услуги, а так же за ведение внутреннего контроля качества оказания государственных услуг.

И.ТУРАНИН.

Published in Ресми

 Еңбекшіқазақ аудандық мәслихаттың

2019 жылғы  13-наурыздағы

№ 43-108 шешімімен бекітілген

1

Ельчибаева Бахытгуль Казезбаевна

Еңбекшіқазақ аудандық жергілікті

қауымдастықтар қоры

2

Жошыбаева Гүлнәр Сағатқызы

«Мәңгілік ел тұғыры» қоғамдық қоры

3

Байғоджаев Қуат Сұлтанұлы

Өзін-өзі ұсынушы

4

Ілебаев Айбек Қасымханұлы

«Еңбекшіқазақ жастары» қоғамдық бірлестігі

5

Илиев Малик Махпирович

«Демеу Бол мүгедектер құқықтарын қорғау үшін» қоғамдық бірлестігі

6

Исатаева Роза Омаровна

«Еңбекшіқазақ ауданының әйелдер одағы» қоғамдық қоры

7

Әбіт Айжан Советбекқызы

Өзін-өзі ұсынушы

8

Мақсұтов Сулейман Шамшудинович

«Кахарман» Ауғанстан соғысының ардагерлері мен мүгедектері Еңбекшіқазақ аудандық қоғамдық бірлестігі

9

Мұхамедов Жанеберген

«Елим-Ай» қоғамдық қоры

10

Крылов Виталий Любомирович

Өзін-өзі ұсынушы

11

Ұзақов Тлеулес Дүйсебайұлы

Аудандық ақсақалдар ұйымы

12

Жексембиев Бақыт Есенханұлы

«Ақ жүніс» қоғамдық қоры

13

Бұқаева Бибигүл Жұмаханқызы

Өзін-өзі ұсынушы

14

Матхалыков Алишер Курванжанович

Өзін-өзі ұсынушы

Мемлекеттік органдардан өкілдік

15

Ахметов Бекет Төлегенұлы

Еңбекшіқазақ аудандық мәслихатының хатшысы

16

Керімбеков Бекен Орынбекұлы

Еңбекшіқазақ аудан әкімі аппаратының басшысы

17

Исламов Момунжан Акваржанович

Еңбекшіқазақ аудандық ішкі саясат бөлімінің басшысы

18

Жайлаубаев Байғазы Сананұлы

Еңбекшіқазақ аудан әкімі аппаратының заң және мемлекеттік-құқықтық бөлімінің меңгерушісі

19

Абросимова Светлана Юрьевна

Еңбекшіқазақ аудандық жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі басшысының орынбасары

Published in Ресми
Сәрсенбі, 20 Наурыз 2019 16:32

Под крышу дома своего!

Одной из стратегических задач в области социальных программ является обеспечение  населения, в особенности социально незащищенных слоев, доступным и комфортным жильем.

Государственная программа «7-20-25», основная цель которой – конкретная реализация этой важнейшей задачи, вызвала широкий резонанс в обществе.

Бурное обсуждение жилищной программы велось на улицах, в кругу семьи, в трудовых коллективах и, конечно же, в социальных сетях. Давайте попытаемся «расшифровать» суть программы «7-20-25» на примере Енбекшиказахского района. Недавно в Доме культуры с.Шелек состоялась встреча первого заместителя акима района Нуржана Кудайбергенова, руководителя районного отдела строительства Адильжана Смагулова и представителя Алматинского областного филиала Национального банка  РК Баглана Диханчинова с потенциальными участниками программы «7-20-25»: учителями, медработниками, госслужащими, членами многодетных и малообеспеченных семей.

Нуржан Кудайбергенов сообщил, что число желающих обзавестись собственным кровом составляет 2332 человека, в том числе  778 работников бюджетных организаций. Из них 210 человек  уже подали заявки на участие в жилищной программе.

В г.Есике под строительство жилых домов отведено 19 земельных участков, в с.Шелек – 2 участка. В 2019-2020 годах в г.Есике запланировано построить пять домов по 40 квартир каждый и один дом на 60 квартир. Стоимость одного квадратного метра в таком доме составит от 180 до 195 тысяч тенге. В Алматинское областное управление строительства отправлено письмо о выделении 11242,52 тысяч тенге для подготовки проектно-сметной документации на будущие дома, проведения к ним инженерно-технических коммуникаций и благоустройства прилегающей территории. В настоящее время ПК «Альтаир» на собственные средства узаконивает земельный участок под строительство 60-квартирного дома.   Также достигнута договоренность районного акимата совместно с АО «Алатау» с инвестором ТОО «Bedel construction» на строительство пяти многоквартирных домов.

В связи с тем, что в данный момент на территории района не имеется готовых жилых домов для реализации программы «7-20-25», то желающим участвовать в ней предлагаются следующие варианты:  жилой комплекс «Қарлығаш» в г.Каскелене (Карасайский район) с 1,2,3-х комнатными квартирами от 8 268 000 тенге до 17 146 500 тенге (1 кв.м – 195000 тенге); жилой комплекс «Алма Вилладж» в с.Карабулак (Талгарский район, недалеко от г.Алматы по Кульжинской трассе), с 2 и 3-х комнатными квартирами от 8 700 000 до 12 765 000 тенге (1 кв.м – 150000 тенге). Есть еще два жилых комплекса  в Талгарском районе близ г.Алматы со стоимостью 1 кв.м 220 000 и 240 000 тенге, а также квартиры в г.Алматы.

Первый заместитель акима района  Нуржан Кудайбергенов и представитель областного филиала   Национального банка РК Баглан Диханчинов  разъяснили присутствующим механизм кредитования.

Если максимальная стоимость жилья в городах Астана, Алматы, Актау, Атырау и Шымкент составляет 25 млн тенге, то в Алматинской области не превышает 15 млн тенге. Условия участия в  «7-20-25» : гражданство Республики Казахстан; отсутствие непогашенных ипотечных кредитов; наличие дохода от трудовой или предпринимательской деятельности и отсутствие жилья.

 Процедура приобретения жилья такова: заемщик обращается в банк, который, при его соответствии  условиям программы, одобряет выдачу кредита. Заемщик заключает договор купли-продажи и вносит первоначальный взнос застройщику или в банк, после чего банк выдает заем и перечисляет его застройщику,    а заемщик заселяется в новую квартиру. Следует учесть, что доход заемщика не должен быть ниже 100 тысяч тенге в месяц, но у него есть право приглашать созаемщика.

Один немаловажный плюс для жителей Алматинской области. Если участник программы покупает квартиру в жилом комплексе,   расположенном на территории области, то половина суммы первоначального взноса  субсидируется из областного бюджета на безвозмездной основе.

Кто-то может сказать, что размер выплаты по кредиту за 25 лет может увеличиться вдвое. Возможно, это так. Но есть немаловажный нюанс. Ведь некоторые люди годами, а иногда десятилетиями платят квартировладельцу арендную плату за съемное жилье и остаются ни с чем. Не лучше ли отдать ту же сумму  на покупку собственной крыши над головой?

Ерганат УРАЛБАЕВ,

журналист «Огни Алатау», специально для «Еңбекшіқазақ». 

Published in Ресми
Сәрсенбі, 20 Наурыз 2019 16:26

Бір отбасы баспаналы болды

Күйбең тіршілікте бала-шағаның қамы үшін еңбек ете жүріп барлық нәрсеге қол жеткізу мүмкін емес қазіргі уақытта. Әсіресе, нарықтық заманда баспаналы болу оңайға соқпайтыны анық. Осы орайда, Мемлекет басшысы «7-20-25» бағдарламасын қабылдап, қазақстандықтардың жаңа үй сатып алуына жеңілдік жасап берді. Алайда, Масақ ауылының тұрғыны Руслан Қарақойшиев мемлекеттік бағдарламасыз-ақ баспанаға ие болып, қоныс тойын тойлады жақында. Адал еңбек еткен жұмысшысына облыстық мәслихат депутаты, «Баттал» шаруа қожалығының басшысы Қуат Сұлтанғазиев Масақ ауылынан үй сатып алып берді.

«Нұр Отан» партиясының «Наурыз челлендж» акциясы аясында үйлі болған отбасының қоныс тойына аудандық партия филиалы төрағасының бірінші орынбасары Қуат Байғоджаев, ардагерлер кеңесінің төрағасы Тілеулес Ұзақов арнайы барып, құттықтады. Қонақтарды ақ дастархан жайып күтіп алған отанасы Нұржан Оспанбаева депутат Қуат Елеусізұлына ризашылығын білдірді:

– Бүгінгі таңда біз секілді қарапайым жұмысшылар үшін үй сатып алу оңай емес. Осы күнге дейін ата-енемнің үйінде тұрып келдік. Екі қызым сол жерден мектепке баратын, ал кіші ұлым әкесінің жанында фермада жүретін. Жолдасымның еңбегін елеген Қуат Елеусізұлына алғысымыз шексіз. Ол кісінің арқасында бөлек отау тігіп, ұлымыз алғаш рет балабақша табалдырығын аттады. Үйіміз кең әрі жылы. Бөлмелері әр отбасы мүшесіне артығымен жетеді – дейді.

Үй иелерін құттықтаған қонақтар ақ тілектерін жеткізіп, жылы лебіздерін білдірді. Қанға сіңген асыл қасиеттерді бойына жиып, өзгелерге үлгі бола білген Қуат Сұлтанғазиевке алғыстарын жеткізді.

– Менің ата-анам мал шаруашылығы-мен айналысқан. Ата жолын қуып, осыдан бес жыл бұрын «Баттал» қожалығына жұмысқа орналастым. Қазір сонда жалпы шаруашылықтың меңгерушісі болып еңбек етемін. Бүгінде басшылардың барлығы қызметкерлеріне қолдау білдіріп, баспана алып бере бермейді. Баспана былай тұрсыншы, кейбіреуінің көңілінен шығып, жұмыс орныңды сақтап қалу үшін барыңды саласың. Аллаға шүкір, бала-шағамның несібесі болар, адал да қайырымды басшыға кез болдым. 5 жылдық еңбегімді елеп, үй алып берді. Күрмеуі қиын мәселеміз шешілді, ендігі кезекте алаңсыз жұмысымды жалғастырамын – дейді қуаныш иесі.

«Баттал» шаруа қожалығында 5 жыл бойы жұмыс істейтін Русланға басшысы үй сатып алып беруге ниет білдірген. Ал баспана таңдауын Русланның еншісіне қалдырған. Осылайша ұзақ уақыт үй іздеген Руслан өзінің туып-өскен ауылы Масаққа келіп тоқтаған. Кеңес дәуірінде қосарланып салынған үй 7 бөлмелі. Жарық тартылған, ауыз су үйдің ішінде. Ауласы айтарлықтай кең, оның үстіне мектеп пен балабақшаға жақын орналасқан. Бағасы да көңілге қонымды, 4,7 млн теңге.

Руслан мен Нұржанның шаңырағынан дәм татып, құттықтаған қонақтар жұмыс барысымен танысу мақсатында «Баттал» шаруа қожалығына ат басын бұрды. 1997 жылы негізі қаланып, ірі қараны бордақылаумен айналысатын қожалықта «Қазақтың ақбас сиырын» қоса алғанда 400-ге жуық мал бар. Мұнда 12 адам адам еңбек етеді, 10 адам маусымдық жұмыспен қамтылған. Шаруа қожалығының басшысы Русланға ғана емес, қожалықтағы барлық жұмысшыларға өзінің жақынындай қарап, әрдайым көмек қолын созып жүреді. Ауылдағы қайырымдылық шараларына да үнемі атсалысып, жаңа жылда, жаңа оқу жылында балаларға қуаныш сыйлайды. Сондай-ақ, жақында Шелек ауылында өтетін бокстан республикалық чемпионаттың демеушісі.

Бәріміз ұл-қыз тәрбиелеп, солардың болашағы үшін еңбек етіп жүрген соң, осындағы адамдарды да түсінемін. Сондықтан, қолдан келгенше көмектесіп отырамын. Болашақта қожалықтың ауқымын арттырып, жаңа жұмыс орындарын ашуды жоспарлап отырмыз. Сәйкесінше, қайырымдылық шаралары да жүйелі жалғасын табады – дейді облыстық мәслихат депутаты Қуат Сұлтанғазиев.

 Сардарбек НҰРАДИН.

Published in Мақалалар
Page 1 of 2
Copyright © 2014 Меншік иесі: ТОО "Еңбекшіқазақ" Есік қаласы, Алматы обласы № 4270-Г

 Выходные данные

Жарнама

для детей, достигших 12 лет