Күндер бойынша реттелген элементтер: Бейсенбі, 04 Сәуір 2019
Бейсенбі, 04 Сәуір 2019 21:02

200 мәрте қой көтерді

  Тескенсу ауылдық округі әкімі аппаратының ұйымдастыруымен «Армысың, әз-Наурыз!» атты мерекелік шара өтті.

  Ашылу салтанатында округ әкімі Б.Доғалов барша округ тұрғындарын мерекемен құттықтады. Жиынға екі мыңдай тұрғын жиналып, концерттік бағдарламаны тамашалап, арнайы тігілген қазақ үйлерден көже ішіп, алтыбақан теуіп, қазақтың ұлттық дәстүрлерінен көптеген көріністердің куәсі болды. Қазақ ұлттық күресінен алты түрлі салмақта ауыл жастары өнер көрсетті. Спорттық ойындардан арқан тарту, кір тасын көтеру, қол күрестіру, қой көтеру сынды ойындар өткізілді. 32 килограмм кір тасын көтеру сайысында 75 мәрте, қой көтеру сайысында 200 мәрте қойды көтеріп, топ жарған Дүйсен Әлібеков үздік деп танылып, бағалы сыйлықтармен бірге арнайы сыйлыққа берілетін екі қойды иеленді.

Ж.Болғамбай      

        Тескенсу ауылдық округінің жастар ісі жөніндегі әдіскер-нұсқаушысы. 

 

Published in Спорт
Бейсенбі, 04 Сәуір 2019 20:49

Ауыл жастары алаңда тартысты

  Ұлттық ойындар – қазақ халқының баға жетпес байлығы. Осы құндылықтарды сақтап, болашақ ұрпаққа аманат ету – азаматтық парызымыз. Осы орайда, жақында Малыбай ауылдық округіне қарасты Қарабұлақ жазығында жаппай көкпардан аудандық жарыс өтті. Шараны Малыбай округі әкім аппараты мен жастар ұйымдастырды.

  Бәйдібек би, Ж.Қайыпов, Тескенсу, Қазақстан, Қаражота, Нұра, Асысаға, Жаңашаруа ауылдары көкпаршыларының қатысуымен өткен жарыстың ашылу салтанатында құттықтау сөз сөйлеген округ әкімінің міндетін атқарушы Бахытжан Аухадиев:

– Елбасы Н.Назарбаев «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласында төл тарихын білетін, бағалайтын және мақтан ететін халықтың болашағы зор болады деп сенетінін және өткенін мақтан тұтып, бүгінін нақты бағалай білу, болашаққа оң көзқарас таныту – еліміздің табысты болуының кепілі екенін атап өтті. Сондықтан, ұлттық спортымызға жастардың көптеп тартылуы бізді қуантады – дей келе, көкпар ойынының шығу тарихынан сыр шертті.

  Еңбекшіқазақ ауданының ат спорты құрама командасының жаттықтырушысы Төребай Жұматайұлы, ақалақшы (төреші) Айдар Мұқалиев жаппай көкпар ойынының ережесімен таныстырып,  ойынға қатысатын 56 палуанға сәттілік тіледі. Ауыл ақсақалдары Мекебай Құрманбаев, Тұрсынбек Дүйсебаев, Аянбек Жансерік, Әбдікерім Тәжібаев, Жұмабай Нұрбаев, Ораз Ибраимов сөз сөйлеп, осы іс-шараны ұйымдастырған  жастарға баталарын берді. Әр салымға 5 мың теңге көлемінде тігілді.

  Сайыста есеп ашып, алғашқы салымның авторы атанған Қазақстан ауылының палуаны Жасұлан болды. Осылайша жас палуандар қазан-дыққа салым салып, жеңіске ұмтылды. Әр салымның арасында ауыл азаматтары қатысушыларға бата беріп, ән де шырқалды.

  Доданың шешуші «Өгіз өрді» бәйгесіне тігілген қойды қазақстандық палуан Жасұлан қанжығалады.

Мықтыбек ШЫНЫБЕКОВ,

Малыбай ауылдық округі әкім аппаратының бас маманы.

Published in Спорт

  Аудандық ішкі саясат бөлімінің қолдауымен, аудандық Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасының ұйымдастыруымен «Профилактикалық екпеден бас тарту жағдайларының алдын алу» тақырыбында дөңгелек үстел өтті жақында.

  Мақсаты – аудан тұрғындарында профилактикалық екпелерге деген оң көзқарасты қалыптастыру мен екпе алуға ықпал ету. Өйткені, бүгінге профилактикалық егулерден бас тартушы ата-аналардың қатары жиілеуде. Атап айтсақ, өткен 2018 жылы ауданда 28 баланың ата-анасы екпеден бас тартса, ағымдағы  жылдың 2 айында мұндай 12 жағдай орын алған. Ата-аналардың екпеден бас тартуы жеке көзқарастарына негізделген. 30 дамыған елдің қатарына ену тек әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштер бойынша ғана емес, халықтың денсаулығын жақсарту тұрғысынан да жүзеге асатын шарт. Ұлт болашағы – саламатты ұрпақ тәрбиелеу.

  Іс-шараға Есік қаласы мен Түрген, Ащыбұлақ, Алға, Қызылжар, Алмалы ауылдарының имамдары, аудандық ішкі саясат бөлімі,  аудандық Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасы, аудандық орталық аурухана, Ұлттық Қауіпсіздік Комитетінің аудандық бөлім қызметкерлері қатысып, пікірлерін ортаға салды.

Өз тілшіміз.

Published in Мақалалар

  Елбасы Н.Назарбаев жетекшілік ететін «Нұр Отан» партиясы қазақстандық көшбасшы партия ғана емес, әлемдік деңгейде де бағыт-бағдары айқын және даму барысы дараланған биіктігімен бағалы. Тұңғыш Президентіміз дәстүрлі Жолдауында «Нұр Отан» партиясына басымдық беріп, қоғам тынысындағы қайбір мәселе болмасын партияның араласуына жол ашып келеді. Оған дәлел жуырда өткен партияның ХVІІІ съезі. Бағдары айқын, болашағы жарқын партияның біздің аймақтағы қадамы да тың серпіліспен, жаңа тыныспен алға бастады.

  Партияның халықтық маңызына сай тұрғындар сөзі қашанда үстем, біз – халық қызметшілеріміз. Сондықтан уақыт үдесінде қандай қиындық болмасын, халықтың қиналмауы үшін барымызды саламыз. Ол турасында съезде Елбасы нақты тапсырмалар берді. Бүгінде біздер тұрғындардың әлеуметтік жағдайын ескеріп, ахуалы ауыр ауылдарда көшпелі қабылдаулар жасап келеміз, өзекті мәселелерді дер кезінде шешу үшін атқарушы билікті қатысты-рамыз. Мұның елеулі игілігі болды және бола береді.

  Біз, нұротандықтар, Елбасының стратегиялық жоспарын іске асыруда оның сенімді тірегі болып табыламыз және экономикалық дамудың жоғары қарқынына қуат қосып, азаматтардың әл-ауқатының бұдан әрі өсуіне қызмет етеміз.

  Жалпы, әлеуметтік жаңғыртудың астары әрбір нақты адамға арналғанын, оның өмір сапасын көтеруге бағыттала-тынын білгеніміз жөн. Мұны біз болашақ бағдарымыз деп бағамдасақ одан ұтарымыз да көп, тиімді мүмкіндігі де мол. Сол себепті қоғамның жаңару процесін қалыптастырудың маңызы зор.

  Биліктің тізгінін өз қолына алған «НұрОтан» партиясы елімізде ұлттың болашағы үшін тынбай жұмыс жасап жатқан бірден-бір партия екені баршаға мәлім. Ұзақ мерзімге нақтыланып, партияның идеологиясын айқындайтын аса маңызды құжаттың, яғни Доктринаның қабылдануы ел ертеңіне деген нық сенімнің   бастамасы екені даусыз.

Руслан ЗАЙНАУДИНОВ,

Шелек политехникалық колледжінің өндірістік оқыту шебері,

партия мүшесі.

Published in Саясат
Бейсенбі, 04 Сәуір 2019 20:22

«100 жаңа оқулық» — ұрпақ болашағы

   Қазақ Елі Тәуелсіз ел болып 28 жыл арайлы таң атып, егемендіктің арқасында толағай табыстарға қол жеткізуде. Тұңғыш Президентіміз Н.Назарбаев «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласында: «Күн санап өзгеріп жатқан дүбірлі дүниеде сана-сезіміміз бен дүниетанымымызға әбден сіңіп қалған таптаурын қағидалардан арылмасақ, көш басындағы елдермен тереземізді теңеп, иық түйістіру мүмкін емес», – деген болатын.

  «Біздің әлеуметтік және гуманитарлық біліміміз ұзақ жылдар бойы бір ғана ілімнің аясында шектеліп, дүниеге бір ғана көзқараспен қарауға мәжбүр болдық.

  Әлемнің үздік 100 оқулығының қазақ тілінде шығуы 5-6 жылдан кейін-ақ жемісін бере бастайды. Сол себепті, уақыт ұттырмай, ең заманауи, таңдаулы үлгілерді алып, олардың қазақ тіліндегі аудармасын жасауымыз керек».

Н.Ә.НАЗАРБАЕВ.

   Жаңғыру ұлттың тарихи тамырынан нәр алмаса, ол адасуға бастайды. Бұл ретте тұтас қоғамның және әрбір қазақстандықтың санасын жаңғыртудың бірнеше бағытын атап көрсетті. Соның бірі – гуманитарлық білімді жаңғырту.

   Қазақ қоғамына ерекше серпіліс әкеліп, рухани сілкініс тудырған «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласының жарияланғанына биылғы 12 сәуір күні үш жыл толады. Осы уақытта «Туған жер», «Киелі жердің географиясы» және «100 жаңа есім» жобалары игі бастамамен басталып, нәтижелі іске асырылуда. Осындай маңызды бастаманың бірі – «100 жаңа оқулық» жобасы.

  Жалпы, бұл әңгіменің айтылғанына біраз уақыт болды. Іс басталды. Әлбетте, бағдарламаның еліміз үшін маңызы өте зор. Қазақта «бақ – ауыс, ырыс – жұғыс» дейді. Бүгінде кез келген ұлт, халық әлемнен тыс өмір сүре алмайтын деңгейге жетті. Өйткені, болып жатқан жаңа технологиялық өзгерістер, интернет деген дүние бүкіл адамзатты бір арнаға тоғыстырып отыр. Тұңғыш Президентіміздің аталған мақаласында айтылған 100 оқулықты аудару мәсеселесі біздің рухани жаңғыруымыздың қозғаушы күші болады, соған серпін беретін және соны жүзеге асырудың тетігі. Жалпы, әлемдік мемлекеттердің ішінде мұндай арнайы бағдарламаны қабылдап, міндетіне алып, жүзеге асырып жатқаны сирек. Қазір бүкіл әлемде жекеменшіктік көзқарас басым. Басқа өрке-ниетті елдерде мұны ауқатты адамдар жүзеге асырады. Сол сияқты әр жоғары оқу орны, білім мекемелері өздеріне қажетін алып, аударып, шығарып жатады. Ал біздің жағдайымызда мұндай бағдарламаны мемлекеттің қолдауынсыз жүзеге асыру мүмкін емес.

  Жаңа гуманитарлық білім «100 жаңа оқулық» жобасының мазмұнды нақ-ты орындалуы үшін Елбасы тапсырмасымен 2017 жылы Ұлттық аударма бюросы құрылып, табысты еңбек етуде. «Өмір сүру үшін өзгере білу керек», – деп Нұрсұлтан Әбішұлы айтқандай, өзгертудің бірі – қоғамдық сананы жаңғырту. Жаңа гуманитарлық білім қазақ тіліндегі «100 жаңа оқулық» жобасын жүзеге асырып, қоғамдық және гуманитарлық ғылымдарды оқытудың жаңа деңгейіне шығу үшін бізге ең бірінші еліміздегі барлық жоғары оқу орындарында гуманитарлық ғылым кафедраларын қайта құру маңызды. Ал гуманитарлық білімнің барлық бағыттары бойынша әлемдегі ең үздік 100 кітап қазақ тіліне аударылуда. Сонымен қатар, мемлекеттік емес ұлттық аударма бюросының құрылып, жұмыс жасап жатқаны гуманитарлық білімді жаңғыртудың айқын жаңа белесі, нәтижелі көрінісі.

  Қазіргі таңда сөздің емес, істің адамына басымдық беріледі. Жаңа гуманитарлық білім қазақ тіліндегі 100 жаңа оқулық жобасы әлемнің озық және заманауи, таңдаулы үлгілері негізінде жаңа деңгейде сапалы білім беруді көздейді. Ол үшін кемел келешектің иесі болашақ ұрпақ үшін әр адам өзінің білімі мен біліктілігіне, мәдениеті мен тұлғалық қасиеттеріне, өмірлік дағдыларына мән беруі қажет.

  Қазақ тіліндегі 100 жаңа оқулық жобасы бойынша аударылған алғашқы 18 кітап халыққа жария етілді. Атап айтқанда: Дерек Джонстонның «Философияның қысқаша тарихы: Сократтан Дерридаға дейін», Энтони Джон мен Патрик Кеннидің «Батыс философиясының жаңа тарихы, Антика философиясы» (4 томдық, І том) және «Батыс философиясының жаңа тарихы, Орта ғасыр» (4 томдық, ІІ том), Реми Хесстің «Философияның таңдаулы 25 кітабы», Дэвид Бринкерхофтың «Әлеуметтану негіздері», Джорди Ритцердің «Әлеуметтану теориясы», Элиот Аронсонның «Көпке ұмтылған жалғыз: әлеуметтік психо-логияға кіріспе», Дуэн П.Шульц пен Сидней Еллен Шульцтің «Қазіргі психология тарихы», Дэвид Майерстің «Әлеуметтік психология», Грегори Мэнкью мен Марк П.Тейлордың «Экономикс», Дональд Ф.Куратконың «Кәсіпкерлік: теория, процесс, практика», Рикки В.Гриффиннің «Менеджмент», Карен Армстронгтың «Иудизм», Христиандық пен Исламдағы 4000 жылдық ізденіс: Құдайтану баяны», Виктория Фромкин, Роберт Родман, Нина Хаймстің «Тіл біліміне кіріспе», Светлана Тер-Минасованың «Тіл және мәдениетаралық коммуникация», Алан Барнардтің «Антропология тарихы мен теориясы», Клаус Швабтың «Төртінші индустриялық революция» деген оқулықтары қазақ тіліне аударылған.

  Аталмыш оқулықтарды аударуға ғылымды жақсы меңгерген ғылыми дәрежесі бар, қазақ және ағылшын тілін білетін философтар айналысқанын, мәтіндердің 95% ағылшын тілінен аударылғанын ескерсек, бұл үлкен жауапкершілік, ұрпақ болашағына маңызды көзқарас қалыптастыру деген сөз.

  Бұл – әлемнің үздік оқулықтарын қазақ тіліне аудару студенттердің білім деңгейін арттырып, жеке адам және маман ретінде табысқа жетуіне жол ашады деген сөз.

  Оқулық кітаптардың мазмұны жағынан құнды екені сөзсіз. Осы «100 жаңа оқулық» жобасы аясында аударылған алғашқы 18 кітаптың таралымы 10 мың дана. Олар сатылымға шығарылмайды, алдағы күндері еліміздегі жоғары және орта арнаулы білім ордаларына тегін таратыла бастайды. Бұл оқулықтар қазақ тіліндегі гуманитарлық білім беру процесін дамытып қана қоймай, мемлекеттік тілдің өрісін кеңейтеді.

  Гуманитарлық білімнің барлық бағыттары бойынша әлемдегі ең үздік 100 оқулықты қазақ тіліне аударып, болашақ иесі жастарға дүние жүзіндегі таңдаулы үлгілердің негізінде білім алуға мүмкіндік жасау – алдағы бірнеше жылдың үдесіндегі мақсат-міндет болып табылады.

  Білім саласындағы жаһандық бәсекеге неғұрлым бейімделген мамандарды даярлау – болашаққа жасалатын ең басты бағдар. Сондықтан әлемнің үздік 100 оқулығын Ұлы дала елінің тілінде сөйлету әрине, құптарлық дүние.

  Қай елдің жастарының рухы биік, танымы терең болса, сол халықтың болашағы зор. Абай атамыз айтқандай:

«...Талап, еңбек, терең ой,

Қанағат, рахым ойлап қой

  Бес асыл іс білсеңіз» – деп жастарымыз тоғышарлық пен бойкүйездіктен арылып, талаптың тұлпарына мініп, білім көкжиегінен орын алғаны ләзім. Тұңғыш Президентіміз жастарға қолдау көрсетуді әрдайым басты назарда ұстауда.  Аталған жоба әлемдегі таңдаулы оқулықтарды қазақ тіліне аударып, оқу үрдісіне енгізеді. Сөйтіп, ең бастысы жастардың гуманитарлық салаға деген қызығушылығын арттыра түсері хақ.

  Елбасының салиқалы саясаты мен ұлт жолындағы ұстанымдары болашаққа бағдар көрсетумен қатар алдағы рухани дамуымыздың өзегіне айналарына сеніміміз зор.Ерім дейтін ел тұрғанда жастарымыз білімді, бүгініміз бен ертеңіміз нұрлы болғай.

Бәтес АМАНОВА,

Еңбекшіқазақ аудандық білім бөлімінің басшысы.

Published in Жастар
Бейсенбі, 04 Сәуір 2019 20:14

Средневековое городище Талгар

  Талгарское городище – одно из крупных поселений городского типа на территории Семиречья в Илийской долине, через которое  проходил Великий Шёлковый путь. Город начал формироваться в конце VIII-IX в.в. и наибольшего рассвета достиг в X-XIII в.в. В 2014 году средневековый город Талгар вошел в список Всемирного наследия ЮНЕСКО.

  Впервые археологическое обследование городища произвел В.Городецкий в 1921 и 1924 г.г. В 1939 году Семиреченская археологическая экспедиция, возглавляемая А.Н.Бернштамом, заложила на городище 3 шурфа. Материалы из раскопов позволили датировать памятники ІХ-XIV в.в. Последующее изучение городища Талгар провела Талгарская археологическая экспедиция Казахского педагогического института имени Абая под руководством И.И.Копылова. Экспедиция выявила богатейший археологический нумизматический материал, который охарактеризовал Талгар как один из крупных хозяйственно-политических и культурных центров Семиречья в эпоху раннего средневековья. В 1968 году на городище были заложены два раскопа отрядом Семиреченской археологической экспедиции под руководством К.М.Байпакова. Второй раскоп вскрыл часть двора, окруженного массивной каменной стеной, и огороженный участок его, где находились тандыры для выпечки хлеба и хумы. После некоторого перерыва в 1978 г. раскопки были возобновлены в составе Южно-Казахстанской комплексной археологической экспедиции (ЮККАЭ), а затем Алматинской экспедиции. Позднее в составе ЮККАЭ работал Талгарский отряд Т.В. Савельевой. В 1978-1983 г.г. на городище Талгар были заложены раскопы на территории центральной части, окруженной крепостными стенами, и на участках, примыкающих к ней с юга. Площадь основного раскопа составила 3890 м². В 1990-1993 г.г. исследования были сосредоточены на ряде участков центральных развалин. В 1994 г. в рамках совместных казахско-американских комплексных исследований археологическое изучение городища было продолжено. Комплекс исследований включал в себя анализ костей животных и остатков семян растений, произраставших на городище и в его окрестностях. В 1998 г. проводились исследования на предмет землетрясений в средние века. С перерывами изучение памятника истории продолжается до настоящего времени.

  Итогом археологических исследований  стало выявление системы планировки, квартальной застройки, характера городского жилища и оборонительных сооружений, благоустройства и водоснабжения. В ХIII веке город превратился в крупный экономический, политический и культурный центр. В нем развивались кузнечное, медницкое, гончарное, ювелирное, металлообрабатывающее ремесла. Подтверждением этому являются обнаруженные  многочисленные нумизматические материалы. Распространено было строительное дело. В перечне находок инструменты из бронзы, меди, серебра, стекла. При раскопках наиболее часто встречается как цельная, так и сломанная посуда из обожженной глины  –  большие емкости для хранения зерна (хумы), изящные чаши с рисунками под прозрачной глазурью и светильники.

  Многолетнее исследование Талгарского городища позволило накопить и обработать богатейший материал по городской культуре средневекового Семиречья.

А.СУЛТАНИЯРОВА,

научный сотрудник Государственного историко-культурного

музея-заповедника «Есік».

Published in Тарих
Бейсенбі, 04 Сәуір 2019 20:11

Депутат всегда в строю

   Виктора Васильевича Сакмарова хорошо знают не только в Енбекшиказахском районе, но и в Алматинской области, и за ее пределами. Заслуженному автомобилисту,  руководителю автопредприятия с большим стажем в начале апреля исполняется семьдесят лет. Житель с.Байтерек, (бывшей Новоалексеевки), он получил  первую профессию  в соседнем Талгаре, где родился и учился. По окончании Целиноградского (Акмола, Астана, ныне Нур-Султан) инженерно-строительного института стал инженером-механиком автомобильного транспорта. В  трудовой биографии Виктора Васильевича путь от рядового рабочего до руководителя одного из самых крупных автопредприятий района.  Начинал слесарем, после службы в армии работал механиком    на автобазе «Иссыкводстрой», инженером по технике безопасности дорожного движения, начальником производственно-технического отдела, заместителем генерального директора облпотребсоюза по перевозкам. С 1989 года до выхода на пенсию возглавлял Новоалексеевское АТП. Не буду рассуждать о роли автоперевозок в структуре экономики. Скажу лишь о том, что в этой отрасли Новоалексеевское АТП под руководством Виктора Васильевича достигло высоких показателей. Добавлю еще и то, что автопредприятие числилось в резерве оборонного ведомства, и полковник Сакмаров успешно справлялся с поставленными задачами. Его ценили в кругу военного руководства, у него было много друзей среди высшего офицерского состава. Неплохо справлялся офицер запаса В.Сакмаров и с патриотическим воспитанием подрастающего поколения.

   Более подробно я, как экс-депутат Алматинского областного маслихата двух созывов, могу рассказать о деятельности  Виктора Васильевича в качестве депутата областного маслихата первого, второго, третьего и четвертого созывов. Вместе с коллегами по депутатскому корпусу мы «пробивали» решение вопросов хозяйственного и социального характера в Енбекшиказахском районе. Получилось так, что четверо депутатов областного маслихата: руководивший в свое время Шелекским районом Елеусиз Султангазиев,  аграрник Алтай Абижанов, транспортник Виктор Сакмаров и автор этих строк, редактор СМИ, вместе участвовали в работе областного выборного органа власти. И здесь как нельзя кстати пригодился опыт каждого из «депутатской четверки». Особенно активным был Виктор Васильевич. Хорошо запомнилась деятельность депутата В.Сакмарова в обеспечении безопасности дорожного движения.  

   Старожилы-автомобилисты со стажем хорошо помнят Т-образный перекресток  в районе рынка с.Байтерек. Время было «безденежное» и очень сложно было решить вопрос с установкой светофора на этом, очень оживленном перекрестке: справа – сельский рынок, слева – средняя школа, рядом множество торговых точек. Виктор Васильевич настойчиво открывал двери всевозможных должностных кабинетов, обошел все инстанции. Используя депутатские полномочия, он добился  установки светофора. В результате на перекрестке до минимума сократилась аварийность, прекратились наезды на пешеходов в центре с.Байтерек, была устранена угроза жизни детей, которые ходили в школу через опасный участок автотрассы. Сейчас  покажется смешным, но тогда, в эпоху экономического кризиса и отсутствия бюджетных средств, установка светофора была сложнейшей проблемой…

   Руководитель сельского округа того периода Осман Абибов с благодарностью вспоминает о помощи В.Сакмарова как депутата и  транспортника. На его «счету» служба «скорой помощи», благоустройство улицы Школьной,  другие благие дела. Кто-то скажет, что эти вопросы в сфере ответственности исполнительных органов. Но ведь при распределении бюджетных средств и утверждении статей расходов прежде всего учитываются мнения  и предложения органов представительной власти, от депутатов  во многом зависит, куда эти средства будут направлены.

   Как я уже отметил, в апреле Виктор Сакмаров отмечает семидесятилетний юбилей. К сожалению, проблемы со здоровьем не дают ему возможности  активно участвовать в жизни округа, района, области. От имени бывших соратников по депутатскому корпусу областного маслихата желаю  Виктору Васильевичу скорейшего выздоровления и возвращения в ряды активных общественников,  семейного благополучия!

Хайролла АХМЕТЖАНОВ,

главный редактор районной газеты «Еңбекшіқазақ»,

экс-депутат маслихата Алматинской области.

Published in Мақалалар

Говорите по-русскии, я по-казахскии не понимаю,– деген сөздерді жиі естиміз. Жергілікті қазақтар, қазақ тілін меңгерген тұрғындар оп-оңай орысшаға көше салады. Тіпті, алдында қара көзі жаудырап қазақтың қызы орысшалап тұрса да... Бұл көрініс, әсіресе, тұрғындарға қызмет көрсету аясындағы жеке кәсіпкерлердің тарапынан жиі кездеседі. Кәсіпкерлікті дамытуға бағытталған орта, шағын бизнесті жөнсіз тексеруге мемлекет тарапынан тыйым салынғаны белгілі. «Жөнсіз» деген сөздің астын сызып атағың келеді. Мысалы, азық-түлік саудасы аясында қызмет көрсетуші кәсіпкер пайдалану мерзімі өтіп кеткен тағамдарды сатып жатса да тексеруге рұқсат жоқ па? Бар, әрине. Бірақ тұтынушы, тексеруші алдымен арыз жазып, құқық қорғау органдарына, одан рұқсат алынған соң тұтынушылар құқығын қорғау мекемесіне, содан кейін... Міне осы бюрократиялық тосқауылдар тізбегінен өтіп болғанша «таз таранғанша той тарқайдының» кебі келетіні рас.

Ал мемлекеттік Тіл туралы сөз қозғасаң, бұл бағытта қабылданған заңдар бұлжытпай орындалып жатыр деу «сыпайы-лап айтқанда» ағаттық болар еді. Жоғарыда айтқанымыздай қазақтың қыз-жігіті қазақша сауал қойған Қытайдан, Түркиядан тағы басқа орыс тілі жүрмейтін елден отаным деп келген қандастарымызға «я по казахский не понимаю» деп тұрса, сол қандастарымыз қандай сезімде болатыны айтпаса да түсінікті. Осы жайттарды көзіміз көріп, құлағымыз естіп те жүр. Жарнамалар мен мекеме-ұйымдар атаулары да ҚР Тілдер туралы заң баптары шеңберінде көп жағдайда бұзылып жатқанын байқаймыз. Ең қарапайым мысал ретінде мекеме, ұйым, кәсіпорын атаулары, алдымен, яғни, қатар келсе, сол жағында, тігінен қойылса, үстіңгі жағында мемлекеттік тілде жазылу керек, ал ресми тілде – оң жақта, немесе төменде қойылуы. Жарнама, хабарландырулар да осы тәртіппен қойылса – заңды.

Кафе, ресторандарда ас мәзірі (меню) жазылған әдемі тысы бар кітапша ұсынады даяшы. Ашып қалсаңыз, бастан-аяқ орысша.   Банк, басқа да қаржы мекемелерінің келісімшарт, өзге де құжаттары да тек орыс тілінде. Көлік қызметінде де, аялдама аттарын, отырып-түсу тәртібін жолаушыларға тек орысшалап жариялау бойымыз  үйреніп кеткен үрдіске айналды. Ал сонда не істеуіміз керек? – деген сұрақ    туындайды. Біз заңның орындалуын бақылауды тек билік органдарынан талап етуге дағдыланып кеттік. Неге әрқайсымыз ұшақта жолаушылап келе жатқан түрік азаматынан үлгі алып, заңды құқығымыздың орындалуын талап етпейміз? Ол түрік жолаушы ұшақ қызметкерлерінен хабарландырулардың орыс, ағылшын тілінде ғана жасалғанын көріп, мемлекеттік тілде алдымен қазақ тілінде жариялануын талап етпеді ме? Осы заңды талабын орындатқызу үшін сотқа жүгінуге дейін барғаны есімізде.

Әлеуметтік желіде Қазақстанның орыс азаматы мен осы елде туып-өстім, білім алып, жұмысқа тұрдым. Қазақстан заңдарын Ата заңнан бастап негізінен оқып, орындауға тырысып жүрмін. Ең бастысы, қазақ тілінде еркін сөйлеуге қол жеткіздім. Бірақ сол жетістігім жойылып кете ме деп қорқамын. Өйткені, менің орыс ұлтынан екенімді көрген қазақтар бірден орысша сайрап қоя береді. Мен қазақша жауап берсем де "Говори по русски» – деп өзімді күлкі қылуға дейін баратынын қайтерсің, – деп қынжылады орыс Отандасымыз.

Кезінде Елбасымыз Н.Назарбаев: «Тіл туралы заңға қол қойып бердім. Тіліміздің қолданыс аясы тарылуда деп жалынып, жалбарына бермей әрқайсымыз өз орнымызда мемлекеттік тілдің заң аясында өмірге енгізілуіне қызмет етуіміз керек» – деген тұрғыда айтқан болатын. «Қазақ қазақпен қазақша сөйлессін!» деп те талап еткен тұңғыш Президент Н.Назарбаев қол қойған заң күшінде. Ендеше, әрқайсымыз енжарлықты қойып, өзімізден де, өзгелерден де Тіл туралы заңның орындалуын талап ету – азаматтық борышымыз.

 Хайролла АХМЕТЖАНОВ.  

Published in Саясат
Бейсенбі, 04 Сәуір 2019 19:51

Түлектерге тағы бір мүмкіндік

Ұлттық бірыңғай тест – қиялдың қиясынан көріне салған жоқ. Әлемдік тәжірибеден түгенделіп, замана тезінен өткен маңызды стратегиялық мәселе. Яки, ел болашағын бағамдап, ұлтымызды ұлы істерге бастайтын ұрпақ білімін сарапқа салу. Бұл ретте енді қаңтар, наурыз, маусым-шілде және тамыз айларында мектеп бітірушілер ұлттық бірыңғай тест тапсыруға құқылы. Әлбетте, маусым-шілде айларындағы ҰБТ-да ғана мемлекеттік грант сараланады. Қалған үш тапсырылымда бағын сынаған үміткерлер шекті балдан жоғары алса, еліміздің кез келген оқу орнының ақылы бөліміне түсуге құқылы, сондай-ақ, тесті де ақылы негізде тапсырады. Тест тапсыру құны – 2242 теңгені құрайды. Сонымен 27, 28, 29 наурыз аралығында Райымбек батыр атындағы орта мектепте 1929 түлек білімін тексерді.

 Іргелес Талғармен бірге 1951 үміткер тест тапсыруы тиіс-тін. Белгілі себептермен 22 түлек сынақ алаңынан табылмады. Сонымен үш кезеңнің жалпы қорытындысы орташа есеппен 67 балл болса, ауданымыздың бұл сынақтағы орташа балы – 69-ды көрсетті.

  Ауыз толтырып айтарлығы, қаңтардағы сынақта ең жоғарғы балл 126 болған еді. Бұл жолы 140 сұрақтың 133-ін дұрыс шешкен түлектер табылды.

 Қайнар ЖҰМАҒОЖА.

Published in Жастар

Наурыз – не только праздничный дастархан, но и начало весенне-полевых работ, которые уже стартовали в Шелекском регионе. Какие сельхозкультуры являются приоритетными, какова структура посевных площадей, рассказывает  и.о. руководителя районного отдела сельского хозяйства Маншук ТАШКЕНБАЙ:

 – Вся посевная площадь, как и в 2018 году,  составляет 85591 га, в том числе орошаемая – 79040 га, богарная  – 6551 га. Преимущество имеют зерновые: под них отведена площадь 35006 га, в том числе кукуруза – 23677 га,  пшеница – 1248 га, ячмень – 9981 га, овес – 100 га. «Первенство» в структуре посевных площадей  утвердилось за кукурузой на зерно, которая теперь является основной зерновой культурой района. Площади под масличные составят 13381 га, 10237 займет соя, 2811 га – подсолнечник, 333 га – сафлор. Посевы кормовых культур  –  21657 га, из которых 18364 га отведено многолетним травам.

С развитием животноводства, строительством птицефабрик значительно выросла потребность в кормах, поэтому кукуруза и соя, кормовые культуры имеют наибольший приоритет. 

Посадки картофеля составят  5751 га, овощей и бахчевых – 9796 га. В текущем году нет посевов сахарной свеклы, хотя она  числится в перечне приоритетных сельхозкультур Алматинской области.

–  Маншук Мейрхановна, весна – это и время подачи заявок на субсидии. Изменился ли порядок их получения, и что должен предпринять сельхозпроизводитель?

– Порядок обращения услугополучателя теперь осуществляется в электронном формате. 

Сельхозпроизводитель регистрируется на портале, направляет запрос в форме электронного документа, удостоверенного электронной цифровой подписью (ЭЦП).

В его «личный кабинет» направляется статус о принятии запроса, а также уведомление с указанием даты и времени получения результата государственной услуги.

После принятия запроса порядок действий структурных подразделений услугодателя осуществляется в соответствии с пунктом настоящего регламента.

Прием заявок сельхозпроизводителей на получение субсидий по приобретению субсидируемых семян НКАО «Государственная корпорация «Правительство для граждан» ведет с 20 апреля текущего года.

                                И.ТУРАНИН.

Published in Мақалалар
Copyright © 2014 Меншік иесі: ТОО "Еңбекшіқазақ" Есік қаласы, Алматы обласы № 4270-Г

 Выходные данные

Жарнама

для детей, достигших 12 лет